Demokrasi ve hukuk devleti, uygar yaşamın toplumun tüm bireylerce benimsenmesi ve yaşanabilmesi için gerekli en önemli kavramlar arasında gösterilebilir. Demokratik toplum olmanın ve hukuk devletini oluşturmanın göstergelerinden biri kamusal uygulamalarda şeffaflıktır. Demokrasi ve hukuk devleti anlayışları insanların yaşam standardını artırmak yönünde ortaya konmuşlardır. Bu anlayış toplumun her kesiminde ve üretilen her işte benimsendiği sürece kalıcı olacaktır.

Eskişehir Adliye binası mimari projesini tasarlarken de mekanların şeffaflığı ve ferahlığı, adliye mensupları ve adliyeye gelen vatandaşların binaya ve bina içinde rahat ulaşımları, konforlu bir ortamda işlerin yürütülmesi kriterleri oluşturmuştur.

Adliye binası 10590m² arazi üzerinde 6720 m² ye oturmaktadır. Bodrum kat dahil brüt inşaat alanı 34450m²’dir. Öncelikli olarak binaya araçlı ve araçsız ulaşımın düzenlenmesi ele alınmıştır. Ana caddede zemin kattan genel giriş, arka cephede alt zemin kattan hakim-savcı girişi ve yine bu katta, tatil günlerinde kullanılmak üzere, nöbetçi mahkeme girişi bulunmaktadır. Hakim ve savcılara ait 120 araç kapasiteli kapalı otopark bodrum katta çözülmüştür. Tutuklu girişi de tamamen ayrı olarak bodrum kata alınarak mahkemelere bina içinden bağımsız merdivenlerle ulaştırılması sağlanmıştır. Böylece hem tutuklu aracının bodrumdan ayrı bir girişle binaya yaklaşabilmiş hem de tutuklular bina içinde kargaşadan ve genel koridorlardan uzak mahkemelere ulaştırılabilmiştir.

Bodrum kat kapalı otoparkın, tutuklu girişinin ve nezarethanenin, makine dairesinin ve depoların konumlandığı kattır. Mahkemeler alt zemin kat, zemin kat, birinci kat ve ikinci katta çözülmüştür. Üçüncü kat ve dördüncü katta savcı odaları, kütüphane, lokal, müfettiş odaları ve başsavcılık odaları bulunmaktadır. Binanın sadece adli işlerin yapıldığı bir yer olmasının yanı sıra konferans salonu, sergi salonu ve kafeteryasıyla halkın daha verimli kullanımına imkan sağlanmıştır.

Tüm mahkeme salonları doğal ışığı alacak şekilde tasarlanmış mümkün olduğunca ferah ve konfor şartları yüksek mekanlar elde edilmesi hedeflenmiştir. Hakim ve savcıların kullanacağı koridorlar halkın kullanacağı koridor birbirinden ayrı ele alınmıştır. Bina içinde büyük bir galeri boşluğu oluşturularak da alışıldık loş ve boğucu mahkeme koridoru anlayışı yerine genel koridorların aydınlık ve rahat olması sağlanmıştır. Mahkeme kalemlerinin her iki koridora bakan tarafları camlı düşünülmüş ve mümkün olduğunca şeffaf bir çalışma ortamı oluşturulmuştur. Hakim ve savcılar için ayrı, halkın kullanımı için ayrı asansörler tasarlanmıştır. Halkın kullanacağı asansörler galeri boşluğunu ve galeri boşluğunu sonlandıran ön ve arka cephelerden dış mekanı seyrederek ulaşım imkanı vermektedir.

Binanın kütlesi iç mekanlarda ışık ve doğal havalandırma kalitesini artıracak, binaya ulaşımı ve bina içi sirkülasyonu rahatlatacak bir formda ele alınmıştır. Eskişehir Adliye binasının dış formu estetik nitelikleri açısından daha uygar ve çağdaş bir yaşamı niteler özelliklerde tasarlanmıştır. Ayrıca hukuk devletinin önemini vurgulayacak biçimde binanın anıtsal kimlik taşımasına önem gösterilmiştir. Eskişehir Adliye binasının getirdiği yeni kullanım şekilleriyle ve hukuk mekanizmasının gelişen yapısıyla örnek bir bina olması ümit edilmektedir.